Hoe krijg ik goede compost?

Maak de composthoop niet hoger dan een meter. Zorg voor klein materiaal, dit bevordert een snelle omzetting. Zorg voor voldoende doorluchting, vochtigheid en variatie van de composthoop. Keer de composthoop eens in de twee of drie maanden om. Plaats de composthoop het liefst op de grond op een halfschaduwrijke plaats. Vermeng al een beetje verteerd materiaal, zoals rijpe compost of wat tuinaarde, door het nieuwe afval. Daarmee brengt u de bodemdiertjes en micro-organismen mee die het composteren op gang brengen.

Wat is compost?

Compost is een 100 procent natuurlijk product dat ontstaat bij de afbraak van groente-, fruit- en tuinafval. Het bevat veel voedingsstoffen en verbetert de structuur van de grond: zware kleigrond wordt luchtiger en zandgrond houdt beter water vast. Veel tuiniers noemen compost daarom het ‘zwarte goud’ voor hun tuin. Met een eigen composthoop of compostvat maakt u dat zwarte goud zelf, van afval dat u toch al hebt.

Groen en bruin materiaal in balans

Goede compost ontstaat uit een mengsel van twee soorten materiaal:

  • Groen materiaal is vochtig en rijk aan stikstof, zoals groente- en fruitresten, koffiedik, theebladeren, vers grasmaaisel en uitgebloeide planten. Het zorgt dat de afbraak snel verloopt.
  • Bruin materiaal is droog en rijk aan koolstof, zoals bladeren, stro, fijngemaakte takjes en houtsnippers. Het geeft structuur, houdt de hoop luchtig en voorkomt dat de compost gaat broeien of stinken.

Breng beide soorten in laagjes aan of meng ze goed door elkaar. Bestaat de hoop vooral uit gras of keukenafval, dan wordt hij snel nat en zuur. Bestaat hij vooral uit takken en bladeren, dan duurt het juist erg lang voordat alles verteerd is.

Wat mag er wel en niet op de composthoop?

Op de composthoop horen groente- en fruitresten, theezakjes, koffiefilters, eierschalen, fijngemaakt hout en takken, grasmaaisel, bladeren en overig tuinafval. Liever niet op de composthoop:

  • vlees- en visresten en gekookte etensresten; die trekken ratten en muizen aan. Deze resten kunt u gewoon in de groene container doen;
  • zieke planten en onkruid dat al zaad draagt; ziektekiemen en zaden overleven een thuiscomposthoop vaak;
  • geverfd of behandeld hout, as en kattenbakkorrels;
  • plastic, glas en metaal, ook geen zogenaamd ‘afbreekbaar’ plastic.

Vocht en lucht

De bacteriën, schimmels, wormen en andere bodemdiertjes die het afval omzetten, hebben vocht en zuurstof nodig. De hoop moet aanvoelen als een uitgeknepen spons: vochtig, maar niet drijfnat. Is de hoop in de zomer te droog, besproei hem dan met wat water. Bij veel regen kunt u de hoop afdekken met een jutezak of een laag bladeren. Zuurstof krijgt de hoop door hem regelmatig om te keren en door onderin een laagje grove takjes te leggen, zodat er van onderen lucht bij kan.

Composthoop, compostvat of wormenbak?

Een open composthoop of een zelfgebouwde bak van pallets is geschikt voor een grotere tuin. Hebt u een kleine tuin, dan is een gesloten compostvat een goede keuze: het neemt weinig ruimte in en houdt ongedierte buiten. Voor wie geen tuin heeft, is er de wormenbak: daarin zetten compostwormen keukenafval om in fijne compost, ook op een balkon.

Wanneer is de compost klaar?

Afhankelijk van de samenstelling en de temperatuur duurt het composteren een half jaar tot een jaar. Rijpe compost is donker en kruimelig en ruikt naar bosgrond. Herkent u de oorspronkelijke resten nog, laat de compost dan nog wat langer liggen. Zeef grove stukken eruit en gooi ze terug op de hoop; ze dienen als ‘starter’ voor de volgende ronde.

Problemen met de composthoop

  • De hoop stinkt. Er zit te veel nat, groen materiaal in of er komt te weinig lucht bij. Meng er bruin materiaal door, zoals droge bladeren of fijne takjes, en keer de hoop om.
  • Er gebeurt niets. De hoop is waarschijnlijk te droog of het materiaal is te grof. Maak takken kleiner, besproei de hoop met water en voeg wat vers groen materiaal of een schep rijpe compost toe.
  • Er komen vliegjes op af. Dek vers keukenafval steeds af met een laagje bladeren, aarde of rijpe compost.
  • Er zitten ratten of muizen in. Leg geen vlees, vis of gekookte etensresten op de hoop en gebruik eventueel een gesloten compostvat met een fijnmazig gaas aan de onderkant.

Zo gebruikt u uw compost

  • Maak rijkelijk gebruik van uw compost. Een laag van 4 tot 6 centimeter per jaar is niet te veel, zeker niet op voedselarme grond. Verdeel de compost over de bodem en meng hem goed door tot een diepte van 10 tot 12 centimeter.
  • Gaat u iets nieuws planten? Voeg dan een paar weken van tevoren compost aan de aarde toe.
  • Geef uw gazon in de lente en in de herfst een laagje compost van ongeveer een halve centimeter.
  • Plant u bloembollen? Doe een hand compost in het plantgat, dek af met wat zand of aarde en plaats daarop de bol.

Geen ruimte of tijd om te composteren?

Dan doet u uw groente-, fruit- en tuinafval gewoon in de groene container. Van het GFT dat in de gemeente Emmen wordt ingezameld, maakt afvalverwerkingsbedrijf Attero compost en biogas. Zo wordt uw GFT altijd een nieuwe grondstof. Lees ook Kan ik ook zelf mijn GFT-afval gebruiken? en Wat is GFT?

2017-12-07T09:21:50+01:00